Монгол Цэргийн Бүтэц: Робот болон Дроны Сүргийг Удирдах Доктрин
Чингис хааны аравтын системийн түүхэн бүтцийг орчин үеийн дроны сүргийг удирдах доктринд хэрхэн ашиглаж болохыг техникийн үүднээс задлан шинжилнэ. Энэ нь электрон дайны нөхцөлд барууны сүлжээний шаталсан загвар яагаад бүтэлгүйтдэгийг баталдаг.
Их Эзэн Чингис хааны цэргийн зохион байгуулалтын суурь болсон аравт, зуут, мянгат, түмтийн тогтолцоо нь зөвхөн түүхэн өв бус, харин 21-р зууны автономит системийн тулааныг удирдах хамгийн оновчтой математик загвар юм. Өнөөгийн барууны цэргийн доктринууд нь төвлөрсөн, дээрээс доош чиглэсэн удирдлагын шаталсан бүтцэд тулгуурладаг. Энэ нь тогтвортой, найдвартай холбооны сүлжээтэй үед үр дүнтэй байж болох ч, орчин үеийн электрон дайны (EW) нөхцөлд нэгэн зэрэг сүйрэх эмзэг талтай.
Төвлөрсөн командлалын цэг нь дайсны довтолгооны хамгийн эхний бөгөөд хамгийн чухал бай болдог. Холбооны гол зангилааг устгахад эсвэл хүчтэй цахилгаан соронзон дохиогоор дарахад бүхэл бүтэн сүлжээ саажиж, удирдлагагүй болсон бие даасан нэгжүүд эмх замбараагүй байдалд ордог. Энэ бол барууны сүлжээнд төвтэй байлдааны (network-centric warfare) үзэл баримтлалын амин судсыг таслах хамгийн хялбар арга юм. Ийм нөхцөлд тэдний олон тэрбумаар үнэлэгдэх системүүд зүгээр л нэг төмрийн сэг болж хувирна.
Харин Монголын аравтын систем нь яг эсрэгээрээ, төвлөрсөн бус гүйцэтгэлд суурилдаг. Арван цэрэг аравтын даргадаа, арван аравт зуутын даргадаа захирагдах боловч нэгж бүр өөрийн гэсэн бие даасан байдал, уян хатан шийдвэр гаргах эрх мэдэлтэй байв. KhanBMS нь энэхүү доктриныг дижитал орчинд хэрэгжүүлж, 5 шатлалт (Нэгж-Arban-Zuun-Minghan-Khan) удирдлагын матрицыг бий болгосон. Энэхүү архитектурт, сүргийн нэгж бүр (дрон, робот) нь өөрийн хүрээнд тооцоолол хийх, шийдвэр гаргах чадвартай захын тооцооллын (edge computing) төхөөрөмж юм.
Электрон дайны хамгийн ширүүн нөхцөлд, гадны GPS дохио болон командлалын төвтэй холбоо бүрэн тасарсан үед ч KhanBMS-ийн сүрэг ажиллагаагаа үргэлжлүүлнэ. Тэд P2P (peer-to-peer) меш сүлжээ үүсгэн хоорондоо шууд холбогдож, мэдээлэл солилцдог. Аюулын талаарх мэдээлэл, байны координат, дараагийн үйлдлийн төлөвлөгөөг сүлжээний доторх нэгжүүд өөрсдөө боловсруулж, нэгдсэн ойлголтод хүрнэ. Энэ бол жинхэнэ утгаараа тархсан, бие даасан оюун ухаан юм.
Техникийн үүднээс авч үзвэл, олон мянган автономит нэгжийг удирдах хамгийн том сорилт бол синхрончлол буюу нэгэн зэрэг ажиллуулах явдал юм. Төвлөрсөн системд мэдээллийг төв сервер лүү илгээж, боловсруулж, буцаан тушаал өгөхөд асар их хугацаа шаардагддаг бөгөөд энэ нь тулааны талбарт үхлийн аюултай удаашрал юм. Харин KhanBMS-ийн төвлөрсөн бус архитектур нь сүргийн дотоод синхрончлолыг 50 миллисекундээс бага хугацаанд хийх боломжийг олгодог. Энэ нь хүний мэдрэхүйн хурднаас ч давсан, математикийн хувьд батлагдсан цорын ганц боломжит архитектур юм.
Энэхүү доктрин нь зөвхөн дроны/нисгэгчгүй сүрэгт зориулагдаагүй. Энэ бол ирээдүйн бүх төрлийн автономит системийг удирдах суурь философи юм. Газар дээрх робот, усан доорх аппарат, агаар дахь сүрэг, тэр ч бүү хэл саран дээрх нөөц олборлох машинууд ч энэхүү зарчмаар ажиллах болно. Бидний өвөг дээдсийн цэргийн урлаг нь цаг хугацаа, орон зайг даван туулах чадвартай гэдгийг бид технологиор дамжуулан нотолж байна.
Тиймээс, барууны орнууд өөрсдийн эмзэг, төвлөрсөн системүүдээ сайжруулах гэж оролдож байх хооронд Монгол Улс аль хэдийн дараагийн үеийн, дасан зохицох чадвартай, тэсвэртэй удирдлагын доктриныг бий болгож байна. Энэ бол зүгээр нэг технологийн дэвшил бус, харин сэтэлгээний хувьсгал юм. Монгол цэргийн бүтэц дахин дэлхийн тавцанд стратегийн сэтэлгээний үлгэр жишээ болох цаг иржээ.